Assen


Provincie: Drenthe
Gemeente: Assen
Inwonersaantal: 67.579 in 2017


De betekenis van de naam Assen is niet zonder meer duidelijk. Het meest waarschijnlijke is nog dat hij slaat op ‘essen’, niet in de betekenis van de zogeheten landbouwcomplexen bij de dorpen, maar in die van de boomsoort es. Er is echter ook wel verband gelegd met de Friese mansnaam Hasse. Minder waarschijnlijk is dat de naam afkomstig is van het Oudsaksische ‘asna’ dat pacht of loon zou betekenen of ‘adna’ dat bijl betekent.
(bron: F.J. Bakker, Vijf buurschappen en een klooster, Assen in de Middeleeuwen, in: Geschiedenis van Assen, p.29-30, 2000).

Een andere verklaring van Assen
Een oorkonde van 1276 spreekt van het convent van Assen. Een notitie van 1335 vermeldt, dat het klooster werd gebouwd op grond toebehorend aan de Domkerk te Utrecht, waarvoor de pacht betaald moest worden. Bij deze mededeling aansluitend is het mogelijk een aanvaardbare naamsverklaring te geven. Het Oudsaksisch kende namelijk een woord ‘asna’: = pacht of loon; Oudfries ‘esna’; Oudhoogduits ‘asnan’. Zowel ‘asne’ als ‘asnen’ zouden zich kunnen ontwikkelen tot ‘Assen’, de naam van de Drentse hoofdstad. De naam is vermoedelijk door kloosterlingen gegeven. Tevens is er overeenkomst met de Friese mansnamen ‘Hasse’, thans nog ‘Asse’ of ‘Assen’ en ‘Asko’ of ‘Asso’.
De naamkundige prof. dr. D.P. Blok heeft een echter andere verklaring. Hij merkt op dat de oudste wijze waarop de plaatsnaam Assen werd gespeld, namelijk als ‘Ascen’, ‘Azcen’, ‘Adzen’, ‘Asdzen’ en ‘Aszen’, alle wijzen op een uitspraak met een ‘t’ of een ‘d’ in het midden. Assen zou dan zijn afgeleid van een oud-Germaans woord dat men ook terugvindt in het Duitse ‘Axt’, hetgeen bijl betekent. Het woord Assen zou dan iets te maken kunnen hebben met splijten, scheiden, afscheiden of omheind (terrein).