Broekerhaven


Provincie: Noord-Holland
Gemeente: Stede Broec
Inwonersaantal: ca 900 in 2016


Broekerhaven is ontstaan toen in 1415 de stede Grootebroek (ook wel bekend als stede Broec of stede Broek) toestemming kreeg een haven te bouwen in het zuidelijke achterland van de stad. De stede Grootebroek bestond uit de dorpen Bovenkarspel, Grootebroek, Lutjebroek en Hoogkarspel, welke onder een gemeenschappelijk stadsbestuur vielen. Het duurde echter tot 1449 tot er daadwerkelijk gestart kon worden met de aanleg van de haven. De reden was dat de naastgelegen stad Enkhuizen enorm tegen de aanleg was. Nog erger maakte het dat in de Hoekse en Kabeljauwse twisten Broek voor Jacoba van Beieren was en Enkhuizen voor Filips van Bourgondië.

Dit leidde tot een aantal schouwspellen tussen de twee steden. Grootebroek verloor haar stadsrechten nadat de Hoekse en Kabeljauwse Twisten in het voordeel van Filips waren beslecht, waardoor er geen haven zou kunnen komen. Maar nadat de Broekers steun- en aanhankelijkheidsbetuigingen deden aan Filips kreeg in 1436 de stede Broek de stadsrechten weer terug en werd het het plan van de haven weer van de plank gehaald. In 1448 keurde men dat goed en zo begon men op 30 juli 1449 met doorgraven van de zeedijk om de haven aan te leggen. ]
Bij de haven groeide naast de gewone bedrijvigheid ook een woonkern, deze kern kreeg dezelfde naam als de haven. Lang werd het als eigen kern beschouwd en de woonkern viel ook buiten de stad. Bij het uit elkaar vallen van de dorpenstad in diverse afzonderlijke gemeenten in 1807 werd Broekerhaven onderdeel van de gemeente Bovenkarspel, zelfs zo dat het onderdeel werd van het dorp Bovenkarspel. Broekerhaven bleef wel lang toch een wat eigen wat losliggende buurt. Maar tegen het eind van de twintigste eeuw maakte de wijk Plan Zuid, in de polder tussen Broekerhaven en Bovenkarspel, daar een einde aan en sindsdien liggen de twee aan elkaar vast gebouwd. De gemeente Bovenkarspel was toen al opgegaan in de gemeente Stede Broec.