Valthermond


Provincie: Drenthe
Gemeente: Borger-Odoorn
Inwonersaantal: 3429 in 2014


Van oudsher liep er een oude veenweg (de Valtherdreef) tussen de IJzeren Klap en Valthe. Deze weg vormde tevens de grens tussen het Exloërveen en het Valtherveen. Aan de zuidkant werd het Valtherveen begrensd door de Valtherdijk die van Valthe naar Zandberg liep. Het Valtherveen werd door een rooi - dat was de lijn midden tussen de Valtherdreef en de Valtherdijk - gescheiden in Noorder- en Zuiderplaatsen. Deze plaatsen waren zo’n 11 tot 13 hectare groot. Op deze rooi werden ten tijde van de vervening een tijdelijke weg aangelegd, ook de eerste (tijdelijke) woningen stonden aan deze rooi.
Valthermond is in tegenstelling tot de meest gebruikte methode (één kanaal) met een twee-kanalen systeem aangelegd. 

Door de Noorderplaatsen liep het ene kanaal en door de Zuiderplaatsen het andere. Van de Noorderplaatsen werd tussen het ene kanaal en de rooi een stuk verveend: dit werd ‘een vooraf’ genoemd. Hetzelfde gebeurde op de Zuiderplaatsen tussen het daardoorheen lopende kanaal en de rooi. Zo kwamen er steeds vooraffen tegen elkaar aan te liggen. Op deze 'vooraffen' werden de eerste woningen, bedrijven en winkels gebouwd. Het voordeel van dit twee-kanalenstelsel is dat er minder bruggen nodig zijn. Om op de veenplaatsen tegenover de vooraffen te kunnen komen – hier lagen later de boerderijen – werden over de kanalen loopbruggen aangelegd die bij het passeren van de schepen afgedraaid konden worden. Voordat er evenwel aan bewoning viel te denken, moest het veen eerst worden afgegraven en de ontwatering van de veenplaatsen verder geregeld worden. De eerste woningen zijn gebouwd vanaf 1870.